Dynamic Balancing Machines are made here Precibalance has got proven expertise in supplying dynamic balancing machines in many applications working in more than forty nine countries across the world.* Balancing Machines for high speed turbocharger applications* Balancing Machines for Electrical Motor rotors* Balancing Machines for Fan Assembly balancing* Balancing Machines for Print rolls* Balancing Machines for brake drum* Semi Automatic balancing machines* Combination drive balancing machines* Balancing Machines for TFO Spindle* Balancing Machines for Turbines* Balancing Machines for Centrifuge* Balancing Machines for Textile rolls* Fly Wheel balancing machines* Pulleys balancing machines* Pump Impellers balancing machines* Brake drums balancing machines We also have solutıons for servicing/upgrade of old balancing machinesWe have upgraded computer based instrumantation many makes of balancing machines like schenck,IRD American Hoffman,DB Hoffman,tinius olsen,fuel ınstruments and engineers(FIE),ABI,e.t.c alıntı
As technology makes life richer and easier, we leave a trail of information that is susceptible to prying eyes
Within the next four months, a major Bay Area supermarket chain plans to introduce a payment system that uses biometric fingerprint authentication to verify customers' identities. Under this system, shoppers in checkout lines won't need to use cash, checks, debit cards or credit cards. Instead, they can place their fingers on scanners that read fingerprints, and once the device links to their bank or credit card accounts, they can buy groceries, get cash back and do everything else shoppers do.
More Opinion Clinton first looks east 02.21.09 Terrorism as a crime 02.21.09 Past the point of no return 02.20.09 The end of a budget battle 02.20.09 <_script><_script>
[Podcast: Insight Editor Jim Finefrock and reporter Jonathan Curiel talk about how Americans might as well face up the fact that there is little privacy left.]
The system is already used in cities around the United States, including Portland, Ore., and Chicago, where one shopper says it has changed his life for the better. Linc Thelen, a 37-year-old interior designer, says the fingerprint system -- known commercially as Pay By Touch -- is convenient to use and expedites his way through grocery lines at Jewel-Osco, where he shops. Thelen says the system lets people leave their wallets behind, so they don't have to worry about being robbed or losing their credit cards.
"I had no reservation," Thelen said in a phone interview. "It's a safe way to store information."
But no system is 100 percent foolproof.
Despite the fact that armed men guard the computers that store the customers' virtual fingerprints, despite the fact that Bank of America's former security chief now heads Pay By Touch's security division, and despite the fact that Pay By Touch hires people to try to expose vulnerabilities in its computer system (so those vulnerabilities can be eliminated), Pay By Touch President John Morris acknowledges that "it's not impossible" for computer hackers to figure out how to tamper with its information.
And therein lies one of the 21st century's most vexing problems: More and more of our personal data are captured and stored by corporate and government interests, and are potentially available to anyone with the technological, legal or financial means to access that information.
Whether it's phone calls we make, library books we check out, CDs we buy on the Internet or divorces we finalize in court, we leave a trail of information that becomes susceptible to prying eyes. For the price of a bus pass, you can pay a company to supply anyone's address, phone number, political affiliation, estimated income and property history. For $20 more, you can find out if that person is married or divorced, has a criminal record, and what sort of jobs he or she has worked.
Sen. Hillary Clinton, D-N.Y., says she will introduce a "privacy bill of rights" because identity theft and security failures of personal records have become "one of the most important issues facing us as individuals and as a nation."
The availability of personal information -- downloadable onto laptop computers, which are increasingly being fitted with fingerprint technology -- is changing the culture in ways that may seem trivial but are really benchmarks for a new society already in its formative stages.
A small example: Unbeknownst to the men who date her, Judy runs background checks on all of them, using a private investigator to dig out any "red flags" that would presage troubling behavior. A businesswoman in Southern California, Judy, 50, uses a company called DateSmart, whose client base has boomed in the past five years as more people confront the perils of online dating.
"I'm glad the information is out there," says Judy, who did not want her last name used because of concerns her suitors would read this article. "The men I'm talking to online are complete strangers. And I have absolutely no knowledge of their character other than what they're saying in their profiles. I need to feel comfortable knowing that they're not an ax murderer. The people you meet might be well dressed, but you never know if they have any criminal history. It's for (my) safety."
Background checks are nothing new. What's changed are the speed with which you can obtain them, their relatively small price (some companies advertise free checks) and their growing public acceptance. The information revolution has transformed the background check into a common and casual tool, and those being scrutinized probably don't have a clue. More obvious are the security cameras embedded in nearly every major American city, including New York, Milwaukee, Chicago, Atlanta, Los Angeles and, yes, San Francisco, where lenses record people's activities in such crime-ridden neighborhoods as Bayview-Hunters Point and the Western Addition. The spread of these cameras is championed by authorities, who say it reduces criminal activity, and criticized by the ACLU, which says the equipment is an unnecessary intrusion into public spaces.
Civil liberties groups have joined the widespread outcry against the government's monitoring of Americans' phone-call records. Two weeks ago in federal court, the ACLU challenged the legal rationale behind the National Security Agency program, arguing that the NSA's actions -- involving "data mining" of records provided by AT&T and other telephone companies -- violate Americans' rights to free speech and privacy as guaranteed under the First and Fourth Amendments. Last week, privacy experts raised questions about the U.S. government's monitoring of international bank transfers -- previously secret data surveillance officials say is justified by the fight against terrorism.
Americans' rights to privacy will be tested even more in the next few years as biometric technology creeps increasingly into everyday arenas. For example, on the campus of UC San Diego, biometric experts are testing a soda machine that uses both fingerprint and face-recognition technology. The machine is in a lounge for grad students in UC San Diego's computer science building.
"The students are very excited about getting it working," Serge Belongie, a UC San Diego associate professor of computer science, says in a phone interview. "People think it's very cool. ... No one uses money. They have accounts. What would be fun is if (the machine) recognizes you and says, 'Would you like your usual?' "
If UC San Diego students are reluctant to use the machine, their privacy concerns are outweighed by convenience -- a sentiment echoed in survey after survey on biometric technology. In March, Unisys Corp. released a report on public perception of "identity management" that said convenience and efficiency were the two biggest reasons consumers would use biometric technology. (The most preferred biometric methods are fingerprints and voice recognition, according to the survey. The least preferred, because of its perceived intrusiveness, is an iris or eye scan.)
Two of the biggest turnoffs for those who shun biometric technology: suspicion of how the technology works and loss of privacy. Among respondents from North America, just 56 percent said they'd be willing to share their fingerprint with a government organization such as a post office or tax authority. Among respondents from the Asia-Pacific region, 71 percent said they'd share their fingerprint with the government.
"As consumer confidence grows in the large-scale usage of (biometric technology) and standards are more generally comfortably adopted, you're going to see a pretty rapid migration" to it, says Mark Cohn, Unisys vice president for homeland security solutions.
Cohn, a principal architect of the Department of Homeland Security's US-VISIT Exit system, which uses fingerprint technology to run background checks on visa applicants and verify their entry to and arrival from the United States, says Malaysia offers a preview of how the United States may change in the coming years.
Since 2001, the Malay government has issued a biometric "multipurpose card" to Malaysians 12 years and older. The card, which features a thumbprint and photograph, acts as a passport, driver's license, ATM card, toll and parking pass, and medical record that lists blood type and any allergies.
The card is convenient to use -- but it's a nightmare for Malaysians who lose it or have it stolen. Crime syndicates in Malaysia have altered cards with different photographs and used them to give members new identities, though the Malay government insists these identity thieves can't access the original cardholders' personal information. Special chip technology and other password features prevent this, they say. Also, the cardholder's fingerprint -- rather than being visible on the card -- is encrypted in the card itself: To reveal the fingerprint, the card must be inserted into a special biometric device that compares the encrypted print with that of the person claiming to be the cardholder.
For anyone who has read Orwell's "Nineteen Eighty-Four," where "telescreens" keep track of people's lives, this new biometric technology will seem like fiction come to life. It's showing up everywhere. By the end of this year, U.S. passport agencies hope to issue "electronic passports" with computer chips that have digital photos of the holders. With the help of face-recognition machines, airport security can compare a photo with the face of the passport holder. For two years, an American corporation, VeriChip, has sold government-approved electronic chips that are inserted under people's skin to give doctors instant access to patients' medical histories.
In 2008, as mandated by the Real ID Act, states plan to issue driver's licenses linked to a database that includes each license holder's photo and Social Security number. These licenses (civil liberties groups call them national identity cards) will likely include a biometric photo of the driver accessible by authorities.
In the meantime, banks are considering using iris scans and even palm scans at ATMs in an effort to cut down on fraud. (In 1999, Bank United in Texas adopted iris-scan technology at three of its ATMs in a test that was discontinued when Washington Mutual took over the bank.)
Some people love the new technology. Others shun it.
Pay By Touch admits it has encountered some resistance among shoppers it approached in supermarkets that already use the company's fingerprint service. But Morris, its president, says many of these customers are quickly won over by the convenience of Pay By Touch, which is free for consumers, and that the company keeps data points based on users' fingerprints, not actual fingerprints. So far, supermarkets in 40 states use the Pay By Touch system.
Pay By Touch, which is based in San Francisco, wouldn't say which Bay Area supermarket chain will start using its fingerprint system in the next four months -- only that the chain will use the system in just a handful of its Bay Area stores. Pay By Touch users sign up voluntarily and are under no obligation to use it at the checkout line.
Pay By Touch says it takes great care to safeguard its users' data. After fingerprints are converted into algorithms, they're encrypted, then stored in IBM computers. Those algorithms can't be reconverted into an exact copy of the fingerprint, though Pay By Touch may eventually store users' actual fingerprints if the technology improves, Morris says. The company insists it will never sell users' personal information or fingerprints to anyone else -- a pledge that's backed up in writing when users sign up with the company. But what if federal authorities, citing national security, insist on the finger scan and payment history of a Pay By Touch user?
Pam Dixon, who heads the World Privacy Forum, a public research group, went to Chicago to warn potential Pay By Touch users about possible dangers.
"It didn't stick," she says. "People were (more) concerned with (convenience than) the potential risks. People can put their thumb on a pad and be done with it. But meanwhile, their biometric data is sitting with another company, a third party, that's subject to subpoena. One argument that I made: Let's say that every supermarket in the country, particularly the large chains, (use) a biometric payment system. It's a law enforcement dream because who needs a biometric database run by the U.S. government when you've got one being run by private companies?"
Citing the recent disclosure by the Veterans Administration, which said a computer with credit information on millions of veterans had been stolen, Dixon says, "The second issue is information security. If the VA can't keep its records secure, which is a government agency that has all sorts of strict controls that are supposed to be in place, how on Earth can a private company without the resources of something like the VA manage to keep something secure? When we have a credit card stolen, we can call the credit card company and say, 'Give me a new number.' But you can't do that with your biometric. You can't say, 'Give me a new fingerprint.' "
Morris dismisses such concerns, saying that Pay By Touch will actually decrease the likelihood that consumers' credit information is stolen or misappropriated. "I think (Pay By Touch users) get pretty rapidly that it's the ultimate way to secure their private data," he says. "It connects (their accounts) to something that's uniquely them, as opposed to handing a credit card over to a stranger or writing a personal check that seven or eight humans touch before it gets in their statement. Securing information by a biometric is a giant leap forward. (Users) like that they don't have to pull their card out anymore. They (tell us they) like that they don't have to carry their (purses or wallets) through the parking lot of an urban supermarket. There's a physical security benefit. Their numbers are never displayed. The safety of securing their data is the No. 1 thing they like."
The marketplace will determine whether the public is ready to accept commercial fingerprint identification. Investors in Pay By Touch believe that day is here, capitalizing the company with $190 million in the past 12 months. More than 2.5 million shoppers already use the Pay By Touch system. Morris envisions a day when all stores -- even mom-and-pop ones -- offer a Pay By Touch option.
Soon, customers will be able to use Pay By Touch from home with the help of fingerprint readers attached to their computers. In ancient China, rulers would put their fingerprints on documents to give them an official seal. Artists would also mark their work with prints. It wasn't until the late 1800s that authorities realized they could use fingerprints to catch criminals. Their evolution as a way to pay for groceries is a 21st century twist fueled by technology. It's also a trade-off between privacy and convenience. Welcome to the brave new world in Aisle 5.
Do you have what it takes to become a successful Forex Trader?Forex trading, or any trading for that matter, is an occupation that requires experience and the accumulation of proficiency not unlike any other highly skilled profession. Whether you are a leading executive at a major publically traded company, a professional golfer or trading from your kitchen table, there are 5 key ingredients that one must possess in order to become successful.1. You must be Passionate about what you do.As Forex traders we all face one unique set of circumstances that does not exist in any other profession. We get rewarded for when we succeed and equally punished when we don’t! Could you image a corporate worker one quarter receiving a significant accomplishment bonus and the next quarter actually getting money taken from their paycheck for missing performance targets? Not on your life!We do as Forex traders and that is why passion for what you do will carry you through the tough times that are part of your trading business. Asked yourself why you trade currencies and would you still do it if Forex were not potentially lucrative? Your answers will be quite revealing. You’ve got to feel your passion for trading!2. You have to Apply Yourself and work hard at it.I talk to so many people that enter into Forex trading with the aspiration of getting rich quick. Without putting the time and energy into really getting good at trading I see them jump from strategy to strategy looking for the goose that will lay the golden egg and eventually quitting while blaming everything else, except the true cause.I got news for you – you are the goose and your Forex education is the golden egg. The magic has always resided with the magician and not some strategy. Work hard at trading and the rewards will eventually come your way. Remember what Tiger Woods said, “Funny, the harder I work the luckier I get.” Apply yourself as a trader and it will be no accident when your account begins to blossom.3. You must Focus to really get good at what you do.Now here is the hurdle most Forex traders struggle to get over. You have the passion and you are applying yourself to your trade, now focus and really get good at just at what you are doing. Be the expert to the experts at just that one thing. Become the master of a strategy or risk management methodologies. Really focus on getting good at it.Stop jumping around or getting pulled from the last “latest and greatest” into the next “latest and greatest” and focus on one aspect of Forex trading and know it inside out. Know it strengths and weakness. Set your sights on becoming expert on just one aspect of trading and watch it spill over in all other aspects for your currency trading. This is the time to fail forward fast, use every setback as a learning opportunity that will propel you 3-steps ahead!4. You must Push Yourself beyond the point everyone else might have quite.In Forex Trading this is simple. Assume there is someone on the other side of your trade that is pushing themselves and sharpening their edge. To be successful you must you must do the same thing. Now is the time to examine your mental edge. Do you know the single most critical factor in any currency trade? It is you, the trader! Sharpening you mental edge is the most difficult aspect of trading, but also the most rewarding.Start with your Forex education and gain the self-awareness necessary to maximize your strengths and suppress your weaknesses. Any expert will tell you that trading is 80% mental. It’s time to sharpen your trading to the razor’s edge and you do this through Forex education. A constant and never ending process that will become the cornerstone of your Forex experience.5. You must, without wavering, be Determined and Persist to your objective.You will fail. I can state that emphatically. However, you will not be defeated unless you allow your failures to control your trading. It is the old adage; failure is not falling of your horse, failure is refusing to get back on. Your success depends on your ability to dismiss the criticism, rejection, self-doubt and pressures associated with Forex trading.Defining what is a winning trade, losing trade and bad trade will go a long way into developing you as a successful trader. Without the determination and persistence in all aspects of your trading life, obstacle will definitely appear closer and larger than they actually are.Take a moment and assess yourself and your trading. Do you have the key elements to succeed? Which areas are presents development opportunities? When conducting a self-evaluation it is critical to be totally upfront and honest with yourself. After all, you will only be dishonest with yourself. One of the most interesting observations you can make is that all key success factors are interwoven. One factor supports the other. This is why your Forex education is a continuous journey of forex strategy, money management and self-mastery. Set these factors as your Forex education goals and take your currency trading to new heights.
Türkiye yabancı sermayeyi çekmek için büyük uğraş veriyor. Yabancı sermayeli şirketlerin sektörlerdeki gücü ise önemini daha iyi ortaya koyuyor. Otomotiv, kargo taşımacılığı, ilaç, reklam ve gıda… Türkiye’de yabancı şirketlerin en etkin olduğu sektörlerden. Otomotivde yabancı sermayeli şirketlerin pazar payı yüzde 95, kargo-kuryede yüzde 75’in üzerinde, ilaç ve reklamda ise yüzde 70’e yakın. Bazılarında yerlinin payının artması, bir bölümünde de yabancıların gücünü koruması bekleniyor.
Gözlerimiz hep yolda… Godot’yu bekler gibi bekliyoruz. En küçük bir hareketlilik olduğunda, birileri el sıkıştığında “tamam” diyoruz, “bunun arkası da gelecek”. Evet, yabancı sermayeden bahsediyoruz. Hep Türkiye’deki yabancı sermaye yatırımlarının miktarının düşüklüğünden söz ediyoruz. Oysa bu haliyle dahi baktığımızda Türkiye’de pek çok büyük sektörde, yabancı sermayeli firmaların ağırlığı hissediliyor.
Bu sektörler arasında, otomotiv sektörü ilk sırada yer alıyor. Türkiye ekonomisinin son yıllardaki bu yıldız sektöründe, yabancı sermayenin ağırlığı önemli ölçüde hissediliyor. Ciro olarak Türkiye’nin en büyük şirketlerinin yer aldığı petrol ürünleri dağıtımında, yabancıların rolü çok etkin. Reklam da 1980’li yılların ortalarında başlayan “yabancılaşma” rüzgarı, sektörde 1990’lı yıllardan 2000’li yıllara kadar devam etti. Şimdi büyük şirketlerin neredeyse hepsi bir yabancı ortağa sahip. İlaç sektörü de benzeri bir tabloya sahip. Son yıllarda yabancı şirketlerin ağırlıklarını artırdıkları sektörlerin başında ise taşımacılık-lojistik geliyor. Capital, yabancı sermayeli şirketlerin ağırlığı hissedilen sektörleri ve bu sektörlerdeki son durumu araştırdı.
Otomotivde son tablo
Otomotiv, Türkiye’de yabancı şirketlerin ağırlığının hissedildiği önemli sektörlerde biri. Üretici şirketlerin neredeyse tamamı yabancı sermayeli. Distribütörlerle birlikte toplam 43 firmanın faaliyet gösterdiği sektörde Tofaş, Oyak Renault, Hyundai Assan, Anadolu Honda, Ford Otosan gibi, pazara hakim firmaların tümünde yabancı payı var. Hazine Müsteşarlığı’nın verilerine göre otomotiv sektöründe yabancı yatırımların tutarı 393 trilyon lira. Sektörün Türkiye’deki toplam yabancı sermaye içinde aldığı pay ise yüzde 5. Bu oranla ilk sıralarda yer alıyor. Otomotivdeki toplam sermayenin içinde yabancıların payı ise yüzde 62.
Yabancı Sermaye Derneği (YASED) Genel Sekreteri Abdurrahman Arıman, otomotiv sektörünün, yabancı yatırımın en yoğun olduğu sektörlerden biri olduğuna dikkat çekiyor. Hatta ona göre, dünyada pek çok ülkede Türkiye’deki kadar yabancı marka ve firma da yok. Yabancı sermayenin bu sektördeki etkinliği, üretimin gelişmekte olan ülkelere kaydırılma stratejisinin sonucu. Diğer yandan uluslararası firmaların know-how ve sermaye üstünlükleri de bu yatırımlarda etkin olmalarının bir diğer önemli nedeni.
Temizlik ve petrol
Yabancıların oldukça etkin olduğu bir diğer sektör, temizlik maddeleri. Pazarın ilk 10 firmasını Unilever, P&G, Reckitt Benckiser, Henkel, Colgate, FHP, 3M, Johnson Wax, Hayat Kimya ve Hes oluşturuyor. Bunların yabancı olan ilk 4’ünün toplam pazar payı yüzde 70. Petrol ürünleri ve akaryakıt sektöründe ise toplam 18 firma faaliyet gösteriyor. Bunların 4’ü yabancı sermayeli. Shell, BP, Turcas ve Total, aynı zamanda satışlar içinde de büyük paya sahip. Motorin, gazyağı ve benzinleri içeren beyaz ürünlerde 2003 sonu rakamlarına göre pazarın lideri yerli, Doğan-İşbankası kuruluşu POAŞ. Ancak, bu pazarın yaklaşık yüzde 50’sini yabancı sermayeli firmalar paylaşıyor. 2003 yılında 15 milyon 250 bin metreküplük beyaz ürün satışının 7 milyon 200 bin metreküpü 4 firma tarafından gerçekleştirildi.
Pazardaki bu dengenin, Tatneft-Zorlu ortaklığı dağıtım şirketi kurmazsa, kısa vadede değişmesi de beklenmiyor.Türkiye'de akaryakıt işinde en başından beri yabancıların bulunması ve aynı zamanda ciddi bir sermaye gücüne sahip olmaları bugünkü güçlerini sağlıyor. Yatırım politikalarını değiştirmedikleri sürece de önümüzdeki dönemde etkinliklerini daha fazla artıracakları düşünülmüyor.
Sigortada yabancı yoğunluğu
Bankacılık, potansiyeli olmasına karşın, yabancı sermayenin çok da etkin olmadığı sektörlerden. Türkiye’de toplam 49 adet banka var. 14 yatırım bankasının sadece 3’ü yabancı sermayeli… Bunlar Credit Agricole, Indosuez, Deutsche ve Taib. Sayıları 35’i bulan mevduat bankaları arasında ise yabancı banka sayısı 12. Türkiye’de kurulmuş 5, şube açan 7 banka bulunuyor.
Yabancıların bankacılık hizmetleri içindeki payı düşük. Toplam mevduat içinde yabancıların payı yüzde 2 civarında. Kredilerde ise bu oran yüzde 5’in biraz üzerinde. Intesa-Garanti ortaklığıyla birlikte, yabancıların Türkiye’ye ilgisinin biraz daha artması bekleniyor.
Finans sektöründe, yabancı sermayenin yoğun olduğu alanların başında sigorta geliyor. 36’sı hayat dışı, 23’ü hayat olmak üzere toplam 59 sigorta şirketinin 14’ü yabancı sermayeli. Axa Oyak, Koç Allianz, Güneş, İsviçre, Commercial Union, Generali, AIG, Nippon, Magdeburger, American Life, Rumeli Hayat, İsviçre Hayat yabancı sermayeli olan firmalar. Commercial Union sermayesinin yüzde 98’i CGU Group’a ait. AIG tamamen yabancı sermayeli. American Life’ta yabancı sermaye oranı yüzde 98, Generali Sigorta’da ise yüzde 97.
Hayat dışı toplam prim üretimi içinde 2003 rakamlarına göre yabancı sermayeli şirketlerin payı yüzde 39 düzeyinde. Axa Oyak Genel Müdürü Cemal Ererdi, “Önümüzdeki dönemde yabancı ortaklı şirketlerin piyasa paylarının yüzde 50’lere varacağını tahmin ediyorum” diye konuşuyor.
Çimentoda 5 yabancı şirket
Çimento, son dönemde yabancı sermayenin etkinliğini artırdığı sektörlerden biri. Sektörde 23 şirket faaliyet gösteriyor. 39 entegre çimento fabrikası ve 18 öğütme tesisiyle birlikte toplam tesis sayısı 57’e ulaşıyor.
Çimento şirketlerinin 10’u yabancı sermayeli. Ancak, toplam 5 yabancı şirketin bunların sermayesinde payı var. Bünyesinde 4 şirket olan SET ve 2 şirketli Lafarge grupları etkin olan oyunculardan. Akçansa’da, Heidelberg sermayesi mevcut. Çimentaş, Konya Çimento ve Baştaş Çimento da sektörün diğer yabancı sermayeli şirketleri. Yabancı kuruluşlar ve ortaklıkları, Türkiye’deki kurulu klinker kapasitesinin yüzde 36’sına sahip. Pazardan aldıkları pay ise yüzde 25-30 arasında seyrediyor.
Çimento sektöründe, yabancı kuruluşların Türkiye’de etkin olmaları, ülkenin büyüyen pazar özelliği, coğrafi konumu ve mevcut yüksek üretim potansiyeliyle açıklanıyor. Çimento Müstahsilleri Birliği Başkanı Adnan İğnebekçili, “Türkiye, Avrupa’nın en büyük çimento üreticilerinden biri. Türkiye pazarı, kişi başına tüketim açısından henüz doyuma erişmemiş, büyüyen pazar niteliklerine sahip. Bugün 28 milyon ton olan iç tüketimin, 10 yıllık dönemde 40 milyon tona ulaşması bekleniyor” diye konuşuyor.
Sakızda pay artabilir
Gıda da en çok yabancı yatırım alan sektörlerden. Hazine Müsteşarlığı’nın verilerine göre, gıdadaki yabancı sermaye yatırımları 467 trilyon lira değerinde. Ülkedeki yabancı yatırımların yüzde 6’sı gıdada. Alt sektörler arasında, yabancı sermayenin yoğunluğu açısından dikkat çekenlerden biri sakız. Yaklaşık 20 firmanın bulunduğu sakız pazarının yüzde 87’si 4 büyük firmanın kontrolünde. Perfetti van Melle, Intergum, Ülker ve Kent, en büyük oyuncular. Perfetti van Melle ve Kent, yabancı sermayeli firmalar. 150 milyon dolarlık pazarın yaklaşık yüzde 30’u yabancı sermayeli firmaların elinde.
Perfetti van Melle Türkiye Genel Müdürü Turgut Ziyal, orta vadede pazara başka yabancı oyuncunun girmesini beklemediklerini söylüyor. Ziyal, “Pazar hızla draje tipi sakızlara ve işlevselliği yüksek ürünlere doğru kayıyor. Zaten dünyadaki trend de bu şekilde. Bu durumda çok uluslu, teknolojik know-how sahibi üreticilerin, pazara sürecekleri, işlevselliği artırılmış ürünlerle paylarını artırmalarını bekleyebiliriz” diye konuşuyor.
Uluslararası taşımacılıkta etkinler
Taşımacılık pazarının alt dallarından kargo ve kurye dağıtım da yabancı sermayenin etkin olduğu sektörlerden. Özellikle uluslararası ekspres taşımacılıkta 4 firmanın ağırlığı var. Bunlardan DHL ve TNT Express yabancı sermayeli. FedEx ve UPS ise lisans hakkıyla Türkiye’de acente hizmeti veriyor. Yurtiçi taşımacılık da dahil edildiğinde pazarda yaklaşık 20 firma bulunuyor. Uluslararası hızlı taşımacılık pazarından yabancıların aldığı pay yüzde 75-80’lere ulaşıyor. Yabancı ortaklı ve yabancı firmaların bu pazarda etkin olmalarının en önemli nedeni de kuşkusuz dahil oldukları uluslararası ağ. Bu nedenle özellikle 120 milyon dolarlık bu pazardaki etkinliklerinde önemli avantajlara sahipler.
Önümüzdeki dönemde Türkiye’nin taşımacılık ve kargo pazarının daha da büyüyeceğine kesin gözüyle bakılıyor. Bu, mevcut firmaların da büyümesi anlamına geliyor. TNT Ekspres Türkiye Genel Müdürü Turgut Yıldız, uluslararası hızlı taşımacılıkta yeni girişleri olası görmüyor. Çünkü, sadece dünya çapında ağ yapısını kurmak ve operasyon yapabilmek, çok uzun yıllara ve çok büyük miktarlarda yatırıma bağlı.
Reklamda global ağ avantajı
Türkiye’de 200-250 reklam ajansının olduğu tahmin ediliyor. Bunların 74’ü Reklamcılar Derneği’ne üye ve sektörün büyük ölçekli firmalarını oluşturuyor. Reklamcılık sektörü de yabancı sermayeli firmalar açısından zengin. Toplam reklam harcamaları içinden yüzde 65-70’lik payın da onlara ait olduğu tahmin ediliyor. Yabancı sermayeli firma sayısı ise 21. Pars/McCann-Erickson, Young&Rubicam, Güzel Sanatlar Saatchi&Saatchi, Grey Worldwide ve Penajans D’arcy, ilk akla gelenler. Yabancıların sektörden bu kadar büyük pay almalarının nedeni kuşkusuz uluslararası iş bağlantıları.
İlancılık Reklam Ajansı Başkanı Yakup Barouh, yabancıların büyük cirolu işleri aldıklarını hatırlatıyor. Bunun sebebi de uluslararası bir firmanın yurt dışında çalıştığı ajansla Türkiye’de de reklam işlerini yürütmesi. Dolayısıyla, büyük bütçeli reklam çalışmaları da buradaki yabancı firmaların cirosuna yansıyor. Ayrıca yurt dışından hazır reklamlar kullanılabilmesi yabancıların önemli bir avantajı.
İlaç yatırımları sürüyor
İlaç tüm dünyada çok uluslu devlerin hakim olduğu bir sektör. Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre, Türkiye’de 84’ü ilaç üreticisi, 12’si hammadde üreticisi ve 38’i ithalatçı olmak üzere 134 ilaç firması faaliyet gösteriyor. Sektörde faaliyet gösteren 37 uluslararası firmanın 7’si Türkiye’de üretim yapıyor. İlaç pazarının yüzde 60-70’i de uluslararası firmaların elinde. Bayer Türk, GlaxoSmithKline, Aventis Pharma, Pfizer, Roche, Sanofi Synthelabo, Novartis Türkiye’de üretim tesisi olan önde gelen yabancı sermayeli firmalar arasında.
İlaç sektörü en çok yatırım yapılan alanlardan birini oluşturuyor. Son 2 yılda ilaç firmalarının Türkiye’de yaptığı yatırım miktarı yaklaşık 300 milyon dolar. Yabancıların etkin olmasının en önemli nedenlerinden biri know-how ve sermaye gücü. Örneğin, orijinal ilaç keşfi için yaklaşık 12 yıl ve 750 milyon-1 milyon dolar arasında araştırma gideri gerçekleşiyor. Bu da ciddi bir sermaye gücü gerektiriyor
İÇECEKTE YABANCILAR HAKİM
GAZLI MEŞRUBAT
Gıdada en çok yabancı yatırım yapılan alanlardan biri, kuşkusuz içecek. Özellikle son zamanlarda ambalajlı sudaki büyük atılımda gazlı meşrubat pazarının en önemli isimleri olan Coca-Cola ve Pepsi’nin de yatırımları var. Gazlı meşrubat pazarında tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de Coca-Cola ve Pepsi hakimiyeti söz konusu. Uludağ, Kristal ve Ülker’le birlikte pazarın yüzde 90’ından fazlasına bu firmalara ait markalar hakim. Bunun dışında küçük yerel markalarla birlikte pazarda yaklaşık 10-15 firma bulunuyor. Ancak, pazarın yüzde 70-80’i Coca Cola ve Pepsi’nin. Markaya yaptıkları yatırım ve uluslararası pazarlama ağı ile birçok ülkede olduğu gibi Türkiye’de de pazarın büyük bölümüne hakimler. Türkiye’de tüketilen gazlı meşrubatların yüzde 60-65’ini kolalı içecekler oluşturuyor. Bu iki firmanın koladaki ürün ve pazarlama başarısı da sektördeki etkinliklerinin sebebini oluşturuyor.
AMBALAJLI SU
Su pazarında ise küçük lokal firmalarla birlikte toplam 250 firmanın olduğu düşünülüyor. Hem pet hem de damacanada faaliyet gösteren yabancı sermayeli firmalar; Danone, Nestle, Coca-Cola ve Pepsi. Bu firmalar pet su pazarının yüzde 50’sine sahip. Damacanada bu oran daha düşük. Yaklaşık yüzde 10 oranında. Çünkü çok sayıda lokal ve ucuz marka var. Pet pazarında sıralama ise şöyle: Danone, Coca-Cola, Nestle ve Pepsi. Yabancı firmaların markaya yatırım yapması, etkinliklerinin en önemli sebebi. Ayrıca uluslararası know-how'dan da yararlanabilmeleri bir diğer avantajları.
BİTKİSEL YAĞ
Bitkisel yağ, yabancı sermayenin uzun yıllardır var olduğu bir sektör. Türk Henkel, Unilever ve Marsa Kraft’ın pazarda önemli bir yeri var. Margarin ve sıvı yağda toplam 150 firma faaliyet gösteriyor. Bunların 5’i yabancı sermayeli. Türk Henkel, Unilever ve Marsa dışındaki diğer yabancılar ise ADM ve Unikom. Aslında Unilever’in Sırma ve Yudum markalarını üreten Unikom, pazarın yeni oyuncusu. Unilever’in elindeki Komili markasını güçlendirmek için aldığı kararla Soros Investment tarafından satın alındı. Böylece geçen yıl pazardaki yabancı oyuncu sayısı da 5’e yükseldi. 1,5 milyar dolarlık pazarda yabancı yatırımın payı yaklaşık yüzde 20. Yabancı sermayeli firmalara ait markalar margarin pazarından yaklaşık olarak yüzde 45, sıvı yağdan ise yüzde 25’e yakın pay alıyor.
Abdurrahman Arıman/YASED Genel Sekreteri
“POTANSİYEL ÇOK YATIRIM YOK”
YABANCI YATIRIM AZ
Türkiye’ye 50 yılda gelen toplam 17 milyar dolarlık yabancı yatırım dünya ölçeğinde üzerinde konuşulacak bir rakam dahi değil. Potansiyel gerçekleşse, dünyada yapılan toplam yıllık yatırımların yüzde 2-2,5’inin Türkiye’de olması gerekir. 1 trilyon dolarlık yatırım yapılsa bu 20-25 milyar dolara karşılık geliyor. Çin dünyanın önde gelen yabancı yatırım çeken ülkesi. Fortune 500 firma listesinin 400’ü Çin’de. Bizde ise 150 civarında. Bu hesaba göre bizim Çin’in yarısı kadar yatırım çekmemiz lazım.
BANKACILIKTA YATIRIM YOK
Toplam yabancı yatırım az olsa da, biliyoruz ki yabancı sermayede otomotiv en önde gelen sektörlerden biri. Gıda ve ilaç onun arkasından geliyor. Aslında otomotivde başka ülkelerde olduğundan daha fazla marka var. İlaçta ise birçok belli başlı uluslararası firma Türkiye’de de faaliyette. Ama bankacılıkta bunu söyleyemiyoruz. Türkiye’de 20’ye yakın yabancı banka var. Ama önde gelen birçok yabancı markanın yatırımı yok. 2-3 tane Fransız, Alman bankası var. Ama hiç Japon yok. Bazı bankaların temsilcilik ötesinde faaliyeti yok. Bir de buradaki mevcudiyetleri çok küçük. Türkiye’deki bankacılık sektörü içinde yüzde 2-3’lük paya sahipler. Kriz sonrasında pek çok talip oldu. Ama müzakerelerin bile önü kapandı. Burada hala potansiyel var.
TÜRKİYE CAZİP PAZAR
Türkiye’nin potansiyeli hemen her sektör açısından yatırım olasılığına işaret ediyor. Otomotivde bir doyuma ulaşıldığını kabul etsek, beyaz ve kahverengi eşyada da büyük şirketlerin çok güçlü olduğunu düşünürsek kalan bütün sektörler cazip. Türkiye kriz öncesi kişi başına 6 bin 500 dolar satın alma gücü paritesine ulaşmış bir ülkeydi. Şimdi tekrar yavaş yavaş oraya doğru gidiyor. Bu ciddi bir güç. 500 milyon dolarlık bir pazar eder. Dünyanın en önemli 17 pazarından biri olmak çok önemli. Ama geleceğe güven olmadığı için harcamalar başlamadı. Örneğin gıda sektörüne yatırım artabilir.
BÜYÜKLER GELECEK
Fortune 500’ün 150’si Türkiye’de ise, önce geri kalanlar yatırım yapacak. Dünyada böyle oluyor. İlaçta Türkiye’deki mevcutların ertelediği yaklaşık 450 milyar dolarlık yatırım söz konusu. Yatırımın önündeki engeller kalkar ve tavır değişirse o zaman bankalar gelecek. Zaten herhangi bir ülkeden yatırım gelmesi için önce bankaları geliyor. Turizmde bence potansiyelin hala gerisindeyiz. Bu açıdan cazip. BT’de neredeyse hiç yatırım yok. Microsoft Türkiye’de hala ticarethane halinde.
“YABANCILAR TAŞIMADA ETKİN”
Turgut Yıldız/TNT Ekspres Türkiye Genel Müdürü
YABANCILARIN GİRİŞİ
Türk taşımacılığının başlangıcı çok eskiye dayanıyor fakat asıl gelişim 1970’lerde başladı. 80’lerin sonunda ise yabancı sermayeli dünya şirketleri taşımacılık alanında faaliyet göstermek üzere Türkiye’ye gelmeye başladı. Bu da sektörde yeni bir sayfa açtı. Türkiye’de bu alanda faaliyet gösteren yabancı sermayeli ve uluslararası anlamda servis veren 4 büyük ana firmanın yanında birkaç tane de küçük ölçekli firma faaliyet gösteriyor. Ulusal hizmet veren ise pek çok firma bulunuyor.
GLOBAL STANDARTLAR
Taşımacılık ve kargo sektöründeki yabancı firmaların sektörde öncü ve etkin oldukları bir gerçek. Bunun en önemli nedeni uluslararası standart ve normların en hızlı şekilde bu şirketler tarafından uygulanması. Sektördeki global anlamda yeni oluşumlar derhal ülkelere transfer ediliyor. Örneğin, bir gönderinin daha güvenli ve hızlı taşınabilmesi için oluşturulan bir yazılım tüm ülkelerde aynı anda devreye girebilmektedir. Bunların yanında, yabancı kuruluşlarda üst ve orta düzeyin iş eğitimleri yurtdışında yapılarak bu eğitimlerle şirkete değer yaratılıyor.
KOZMETİK İTHALAT AĞIRLIKLI
Saç ve cilt bakımı, kokulu kozmetikler, ağız ve diş bakım ürünleri, makyaj malzemeleri, traş ve tüy dökücü ürünleri içeren kozmetik pazarında toplam 2 bin 100 civarında firma olduğu sanılıyor. Bunların da yaklaşık bin 800’ü kolonya üretim ve satışıyla uğraşan firmalar. Pek çoğu da küçük çaplı. Türkiye’de faaliyette olan yabancı firma sayısı 20 civarında. Ancak yaklaşık 100 firma da ithalat yoluyla yabancı markaların temsilciliğini yapıyor. Sabunlar da dahil edildiğinde kozmetik iç pazarının 2002’de ulaştığı yaklaşık değer 1,3 milyar Euro. Sabun ve Deterjan Sanayicileri Derneği Genel Sekreteri Vuranel Okay, şu değerlendirmeleri yapıyor:
“Sabunları hariç tutarsak 2002’de 65-70 milyon dolar ihracata karşılık, 130-140 milyon dolar ithalat görülüyor. Bu durumda yabancı firmaların Türkiye'ye ithalattan satışları toplam içinde ancak yüzde 10 gibi bir paya işaret ediyor. Diğer taraftan, toplam pazar içinde yabancı firmaların payı, yerli üretim ve ithalatları bir arada alınarak, yaklaşık olarak pazarın yüzde 50’si kadar. Türkiye’nin ihracatı ise, sabun hariç, toplam pazarın yüzde 5’ini oluşturuyor. Burada gözden uzak tutulmaması gereken bir nokta, Türkiye'de üretim yapan yabancı markaların önemli bir kısmının yerli firmalardan fason üretici olarak hizmet almaları.”
