Reflü ne demektir?Mide asidinin, anormal bir şekilde
yukarı doğru çıkarak yemek borusuna ve boğaza gelmesidir. Normalde
mide ile yemek borusu arasında bulunan kaslar asit salgısının yukarı
kaçmasına izin vermez. Ancak bazı hastalıklarda bu kaçış olabilir.
Eğer bu asit kaçağı yemek borusuna kadar geliyorsa gastroösefageal
reflü (GÖR), boğaz ve gırtlak bölgesine kadar geliyorsa
laringofarengeal reflü (LFR) adı verilir. Reflü çok sık görülen bir
durumdur. Bu bazen hastaların çok üzerinde durmaması bazende
doktorların bu hastalığı ön planda düşünmemesi nedeniyledir.
Reflü neden olur?
Reflü oluşmasını kolaylaştıran bazı
faktörler vardır. Bunlar şu şekilde sayılabilir:
- Mide ile yemek borusu arasındaki, kasların yaptığı kapağın
gevşemesi
- Mide fıtığı
- Şişmanlık
- Mideden fazla asit salgılanması
- Mideden yiyeceklerin barsaklara geçişinin yavaşlaması
- Sigara ve alkol kullanımı
- Fazla yağlı yiyeceklerin yenmesi
- Mideye bir seferde aşırı besin gönderilmesi
- Sırt üstü yatmak
Ne gibi şikayetler yapar?
Reflü olan hastalarda bazen hiç bir şikayet olmaz. Ancak
reflünün şiddetine göre hastayı çok fazla rahatsız edebilir. Eğer
sadece yemek borusuna kaçış varsa, göğüste yanma, sindirim
bozukluğu, hıçkırık ve bazen yalancı kalp ağrısı gibi şikayetler
yapar. Eğer asit salgısı boğaza kadar yükseliyorsa boğazda gıcık
hissi, yabancı cisim hissi, kronik öksürük, ses kısıklığı gibi
şikayetler yapar. Gıcık hissinden dolayı hastalarda sürekli boğazı
temizleme refleksi oluşabilir. Boğazla ilgili şikayetler olduğu
zaman mutlaka yemek borusu ve mide ile şikayetlerinde beraber olması
şart değildir. Reflü sadece KBB ile ilgili şikayetlerle kendini
gösterebilir. Çünkü yutak ve gırtlak asit salgısına yemek borusundan
daha hassastır.
Muayenede ne görülür?
Laringofaringeal reflüsü olan
hastaların muayenesinde çok tipik bulgular görülmez. En dikkat çeken
bulgu ses tellerinin arka kısmında kızarıklık ve tahriştir. Bunun
dışında başka bulgu görülemeyebilir.
Nasıl teşhis edilir?
Reflü hastalığının teşhisinde en
önemli faktör hastanın bize anlattıklarıdır. Hastanın şikayetlerine
göre reflü olabileceği düşünülür. Muayenede ses tellerinde özellikle
arka tarafta kızarıklık ve tahriş olması reflü teşhisini
kuvvetlendirir. Reflüyü ispatlamak için bazı testler yapılabilir:
Yemek Borusunda 24 Saatlik Asit (pH) Tayini: Burundan sokulan bir
tüple yemek borusundaki asit tayini yapılır.
Endoskopik Muayene: Ağızdan girilerek yemek borusu ve mide
muayenesi yapılarak fazla asidin verdiği zararlar araştırılır
İlaçlı Film Çekilmesi: Hastaya ilaç yutturularak film
çekilir ve yemek borusu ya da midedeki yapısal anormallikler (mide
fıtığı gibi) tespit edilir.
Teşhis için genellikle hastanın şikayetleri ve muayene ile
yetinilmektedir. Laboratuar tetkiklerine her zaman başvurulmaz
Nasıl Tedavi Edilir?
Reflü tedavisinde 3 seçenek
vardır: Hastanın dikkat etmesi gerekenler, ilaç tedavisi ve cerrahi
tedavi.
- Reflü hastalığı olan hastaların dikkat etmesi gerekenler
şunlardır:
- Sırt üstü yatmamak veya baş normalden daha yukarıda olacak
şekilde yatmak (yüksek yastık)
- Mideyi çok dolduracak kadar yememek
- Asitli veya gazlı içeceklerden uzak durulmalıdır (kola, gazoz,
soda, bira gibi)
- Yatmadan önceki 3 saat içerisinde yemek yenilmemeli ve çay,
kahve,alkol, kolalı içecekler ile çikolata gibi besinler
alınmamalıdır
- Sigarayı bırakmak
- Yemeklerden sonra hemen yatmamak
- Fazla kiloları vermek
- Mide asidini arttıran ilaçları almamak (özellikle aspirin ve
bazı ağrı kesici ilaçlar)
- Dar pantolon veya etek giymemek
- Boğazda gıcık hissedildiğinde sürekli temizlemeye çalışmamak,
su içerek veya yutkunarak gidermeye çalışmak
Reflü
hastalığında asit salgısını azaltan veya asitin zarar vermesini
önleyecek ilaçlar kullanılır. En çok kullanılan ilaçlar asit pompası
inhibitörü adı verilen ilaçlardır. Bu ilaçlar en az 6 hafta hatta
bazen aylarca kullanılırlar. Doktorunuz bu ilaçların dozunu ve
süresini size göre ayarlayacaktır.
Reflü için bazen ameliyatlar da yapılır. Bu en çok mide fıtığı
için uygulanır. Bazen de ilaçlarla sonuç alınamadığı zaman mide ile
yemek borusu arasındaki kası kuvvetlendirmek için ameliyat
uygulanır.
